کد خبر : ۳۴۵۴۳۱
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

پایگاه خبری محیط زیست ایران

سفره های زیرزمینی هر روز آب می روند

پژوهشگران حوزه منابع آب می گوین «سالانه ۵۰ میلیارد مترمکعب از منابع آب زیرزمینی برداشت می شود که این مقدار به اندازه حجم 10 دریاچه ارومیه است».

سفره های زیرزمینی هر روز آب می روند

به گزارش پایگاه خبری محیط زیست ایران، منابع آب زیرزمینی ذخایر ارزشمندی هستند که طی سالیان طولانی تشکیل شده اند و یک منبع استراتژیک برای کشور به شمار می روند و از آنجا که کشور ما در منطقه خشک و نیمه خشک جهان قرار گرفته وابستگی به منابع آب زیرزمینی در آن زیاد است و بر اساس آمار و ارقام حدود ۶۰ درصد مصارف خانگی و صنعت و حدود ۵۰ درصد مصارف کشاورزی توسط آب زیرزمینی تأمین می شود.

پژوهش ها نشان می دهد در بیشتر دشت های کشور میزان برداشت از میزان تغذیه آب زیرزمینی بیشتر است و در واقع این اضافه برداشت از ذخیره تجدید ناپذیر آبخوان ها صورت می گیرد.

آن گونه که کارشناسان می گویند اصلی ترین علت «زلزله خاموش» یا پدیده «فرونشست» برداشت بی رویه آب از منابع زیرزمینی است که خسارات جبران ناپذیری را به دنبال دارد.

در بسیاری از نقاط دنیا فرونشست به عنوان یک بحران تلقی شده و اقداماتی فراوانی برای مقابله با آن صورت گرفته که مهم ترین آن کاهش برداشت از آب های زیرزمینی است.

در کشور ما آمار و ارقام متعددی در زمینه فرونشست ناشی از برداشت های بیش از حد از ذخایر زیرزمینی وجود دارد و طبق اعلام سازمان زمین شناسی 300 دشت کشور تحت تأثیر فرونشست قرار دارد به گونه ای که در برخی از نقاط این فرونشست ها به 36 سانتی متر در سال می رسد.

قم نیز از این خطر در امان نبوده و طبق اعلام سازمان نقشه برداری کشور، فرونشست در برخی از مناطق اطراف این شهر سالانه به 20 سانتی متر می رسد و موج فرونشست ها، در حال نزدیک شدن به مرکز شهر است.

بر اساس اعلام شرکت آب منطقه ای قم ظرف حدود ۶۰ سال اخیر، بیش از 6 هزار حلقه چاه در این استان حفر شده که برداشت بی رویه از این چاه ها خسارت سنگینی را به منابع زیرزمینی وارد کرده است.

مهدی نظرزده کارشناس ارشد عمران آب، برداشت های بی رویه از آب های زیرزمینی در کنار خشکسالی های مستمر را باعث افت سالانه حدود یک تا دو متر سطح آب های زیرزمینی دشت های استان قم می داند و می گوید: «این امر موجب پیشروی آب های شور به سمت سفره های آب شیرین، افزایش شوری و نیز فرونشست زمین شده است».

او معتقد است کمبود آب، خشکسالی و چالش های ناشی از برداشت های بی رویه از سفره های زیرزمینی را باید به عنوان یک واقعیت بپذیریم و تمام برنامه ریزی ها را بر مبنای این واقعیت انجام دهیم.

این کارشناس با تأکید بر لزوم کاهش برداشت از منابع زیرزمینی که وزارت نیرو نیز به آن ورود کرده، «مدیریت تقاضا و مصرف آب» را راهکاری اساسی برای مقابله با اثرات سوء ناشی از کم آبی عنوان می کند.

مدیریت مصرف آب مجموعه ای از تمهیدات و اقدامات سازه ای و غیر سازه ای مشتمل بر اصلاح ساختار مصرف آب، کاهش تلفات و مصارف غیرضروری از طریق جلوگیری از نشت، تبخیر، به کارگیری فن آوری بهینه سازی مصرف آب، روش های کم آبیاری، افزایش بهره وری آب با استفاده از بهینه سازی سایر نهاده ها در مراحل تولید است.

«حذف یا حداقل کردن تلفات آبی»، «مؤثر و کارآمدتر کردن مصارف سودمند آبی» و «حفاظت منابع آب» از جمله اهداف مدیریت مصرف آب به شمار می رود.

«تکنیک های اقتصادی، سازه ای، بهره برداری و اقتصادی-اجتماعی» در مدیریت تقاضا و «اصلاح قوانین و مقررات»، «اصلاح تأسیسات و تجهیزات»، «ترویج استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف» و «آموزش همگانی و مجموعه اقدامات فرهنگی» در مدیریت مصرف نقش مهی ایفا می کنند.

بر اساس قانون برنامه ششم توسعه می بایست 11 میلیارد مترمکعب از برداشت سفره های زیرزمینی کاهش یابد که در این زمینه دولت مکلف است اقداماتی را انجام دهد اما زمانی این اقدامات در کنار برنامه های مدیریت مصرف تأثیرگذار خواهد بود که نگرش مصرف کنندگان در بخش های مختلف اعم از کشاورزی، صنعتی و خانگی نسبت به آب به عنوان یک کالای ارزان و همیشه در دسترس تغییر کرده و به جای استفاده سخاوتمندانه، بهره برداری صرفه جویانه را در مصارف خود جایگزین کنند.

کلید واژه :

سفره های زیرزمینی

،

آب

ثبت نظرات
captcha