کد خبر : ۳۴۵۱۶۱
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

پایگاه خبری محیط زیست ایران

بوی نامطبوع در تهران آزمونی برای کارایی سازمان های عمومی

غروب چهارشنبه هفته گذشته به ناگاه خبر هایی از احساس بوی نامطبوع در بخش های مرکزی شهر تهران دست به دست شد، شهری که به طور روزانه و عادی در بعضی نقاط آن بو های نامطبوع حاصل از رها سازی فاضلاب های خام و تصفیه نشده از تصفیه خانه های داخل شهر و سوزاندن زباله های بعضی مراکز به مشام می رسد.

بوی نامطبوع در تهران آزمونی برای کارایی سازمان های عمومی

به گزارش پایگاه خبری محیط زیست ایران، به دنبال پخش اخبار این موضوع در شبکه های مجازی، چرخه ای از معرفی پشت سر هم عوامل مختلف ایجاد بو و تکذیب هریک در سایت های خبری منتشر شدند که بیش از آنکه مشکل مردم و مسئولان در تعیین عامل اصلی را حل کنند، باعث سرگردانی بیشتر آنها شد. خوشبختانه در اواخر وقت همان روز بوی احساس شده به تدریج تضعیف شد و مانند موارد مشابه دیگر، قبل از حل مسأله، صورت آن، البته این بار بسرعت پاک شد. با این همه با نگاهی دیگر به موضوع می توان ضعف هایی اساسی در برخورد با این گونه موارد را شناسایی کرد، ضعف هایی که برای هرگونه پاسخگویی صحیح به بحران های واقعی و احتمالی آتی، تلاش در جهت کاهش آنها ضروری به نظر می رسد:
تشخیص مرز میان حادثه و بحران:
هرچند یک حادثه موضعی یا موضوعی می تواند در بعضی شرایط بویژه در صورت عدم برخورد صحیح با آن تبدیل به بحران هایی با درجات مختلف محلی تا ملی و حتی بین المللی شود ولی مرز بحران و حادثه باید هنگام مواجهه و نشان دادن واکنش از جمله پوشش خبری و اطلاع رسانی عمومی برای مسئولان سازمان ها به خوبی مشخص باشد. مثلاً در این حادثه خاص، مسئول ابتدایی رسیدگی به موضع ظاهراً سازمان حفاظت محیط زیست بوده و سازمان مدیریت بحران قاعدتاً باید گزارش های اصلی را ابتدا از آن درخواست کرده باشد.
به هر حال اهتمام سازمان مدیریت بحران و پیگیری موضوع در ساعات اولیه درخور تقدیر است، اما به نظر می رسد که سازمان حفاظت محیط زیست می توانست نقش مؤثرتری داشته باشد. نمونه هایی از این خلط مرز ها را در سال های گذشته نیز شاهد بودیم. مثلاً حادثه آتش سوزی و فرو ریختن ساختمان پلاسکو هر چند می توانست در صورت عدم برخورد پیشگیرانه مأموران آتش نشانی به عواقب بسیار مرگبارتری منجر شود، اما بعد از ساعات اولیه و تخلیه ساکنان در حد یک حادثه محلی بود که بنا به دلایلی ازجمله قرار داشتن در مرکز پایتخت، حتی بسیار بیشتر از یک بحران ملی به آن پرداخته شد.
عدم اطلاع رسانی عمومی صحیح سازمان ها
در این ماجرا هر سازمان، داشتن مسئولیت خود در ماجرا را تکذیب می کرد. شرکت مترو، شرکت گاز، سازمان پسماند، مسئولان باز سازی ساختمان پلاسکو،...هر یک انتساب عامل ایجاد بوی نامطبوع به عملیات و تأسیسات خود را رد می کردند و جامعه به ناچار عوامل احتمالی دیگری را مطرح می کرد. حتی امکان انتساب ماجرا به آتشفشان دماوند مطرح شد، اما کمتر شاهد انتشار بیانیه ای رسمی از سازمان مسئول (محیط زیست) بودیم. از جلسه فوق العاده سازمان مدیریت بحران نیز ظاهراً بیانیه ای رسمی صادر نشد و اکنون نیز شاید این ماجرا هنوز برای جامعه جمع بندی نشده باشد.
در بند بعد خواهیم دید که علت اصلی عدم اطلاع رسانی عمومی مناسب، بی بهره بودن خود مسئولان از اطلاعات کافی، به دلیل فقدان سیستم های کارآمد، سریع و به روز جمع آوری داده است.
عدم جمع آوری سیستماتیک اطلاعات
در این ماجرا ظاهراً سیستم های خودکاری برای جمع آوری اطلاعات مفید در خصوص نتیجه گیری در تعیین نوع آلودگی و توزیع آن در شهر تهران وجود نداشت و یا اطلاعات سیستم های موجود قابل استحصال یا نتیجه گیری نبودند.
این مشکل منحصر به زمینه فوق نیست. در پایتخت چند میلیون نفری تهران که هر حادثه ولو کوچک بسرعت تبعات ملی و بین المللی اجتماعی و حتی سیاسی به دنبال دارد، دیگر نمی توان با اتکا به روش های ناکارآمد فعلی جمع آوری داده ها در خصوص حوادث واقعی و یا احتمالی واکنش مناسب داشت و بویژه به اقناع افکار عمومی تشنه اخبار دست یافت. در این رابطه نیاز به تعبیه سیستم های به روز جمع آوری، ارسال، فرآوری و تحلیل و انتشار نتایج داده های مختلف سنجش محیطی نظیر سیستم های لرزه شناسی، تغییرات تراز، سیل، آلودگی هوا و... بیش از پیش احساس می شود. پیامد نبود چنین سیستم هایی کاهش اعتماد مردم به کارآمدی سازمان های مسئول در رسیدگی به حوادث، عدم تبعیت کافی از درخواست های آنها در کنترل بحران و مراجعه بیشتر مردم به کانال های غیررسمی برای خبر گیری خواهد بود.
به عنوان نمونه ای از عدم اهتمام سازمان ها به جمع آوری داده های مورد نیاز در خصوص حوادث تهدیدکننده شهر می توان به مسأله فرو نشست تهران اشاره کرد. در حالی که در اواسط دهه 1380 مشخص شده بود که بخش هایی از شهر تهران با نرخ خطرناکی از فرونشست سالانه مواجه است، اما بعد از کشف این موضوع شاهد بودیم که به جای تشدید فعالیت های پایش در این زمینه بویژه پایش تغییرات تراز زمین، این کار تا اواسط دهه نود تقریباً به کلی از دستور کار سازمان مسئول آن(سازمان نقشه برداری) خارج شده بود.
*استاد دانشگاه
منبع: روزنامه ایران، 15 دی 1397
منبع ایرنا

کلید واژه :

بوی نامطبوع در تهران

ثبت نظرات
captcha