کد خبر : ۳۴۴۸۰۶
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

پایگاه خبری محیط زیست ایران

هر تهرانی سالانه ۵ برابر وزن خود پسماند تولید می کند

یک کارشناس پسماند اداره محیط زیست استان تهران ضمن تشریح انواع زباله ها و چگونگی تفکیک آن ها از مبداء همچنین عملکرد شهرداری تهران در این زمینه گفت: هر تهرانی در سال بیش از ۳۱۰ کیلوگرم پسماند شهری تولید می کند و اگر وزن او را به طور میانگین ۶۵ کیلوگرم در نظر بگیریم، میزان تولید پسماندش حدود پنج برابر وزن خود است.

هر تهرانی سالانه ۵ برابر وزن خود پسماند تولید می کند

به گزارش پایگاه خبری محیط زیست ایران، فاطمه اکبرپور با بیان اینکه هنگامی که صحبت از تفکیک از مبدأ پسماندها می شود جداسازی پسماندهای خشک و تر به ذهن می رسد، تاکید کرد: با توجه به اینکه پیشگیری بهتر از درمان است در حوزه مدیریت پسماند باید تلاش کرد تا حد امکان پسماند کمتری تولید شود. با این اقدام در مرحله بعدی انرژی کمتری برای تفکیک و دفع پسماند صرف می شود.

اولین قدم برای مدیریت پسماندها اصلاح الگوی مصرف است

وی با اشاره به اینکه می توان با تولید کمتر زباله هایی که ​ از شیشه، کاغذ و نایلون تشکیل شده است برای حفاظت از محیط زیست قدم جدی برداریم، تصریح کرد: واقعیت این است که امروزه تولید پسماند تبدیل به بخش جدایی ناپذیری از زندگی روزمره شده است و  تنها کار مفیدی که می توان در این باره انجام داد تولید پسماند کمتر و تفکیک از مبدأ است. اولین قدم برای تفکیک از مبدأ پسماندها اصلاح الگوی مصرف یعنی خرید به اندازه نیاز و پرهیز از اسراف در خرید و مصرف است.

این کارشناس پسماند اداره محیط زیست استان تهران ادامه داد: خرید کالای با کیفیت، تاکید بر استفاده از کیسه های پارچه ای و برزنتی به جای کیسه های پلاستیکی، استفاده از وسایل برقی که قابلیت شارژ باتری دارند، استفاده از فلش ها و هارد اکسترنال به جای CD و DVD، خرید محصولاتی که با بسته بندی های قابل بازیافت به بازار عرضه شده اند، استفاده کمتر از غذاهای آماده به دلیل کاهش استفاده از ظروف یک بار مصرف و ... اقدامات ساده ای است که انجام آن ها می تواند به عادات روزمره مفید تبدیل و باعث کاهش تولید پسماند شود و نتیجه آن صرف انرژی کمتری برای تفکیک و دفع پسماند خواهد شد.

اکبرپور با بیان اینکه برای پسماندهای خشک نیز می توان دسته بندی های متفاوتی را انجام داد، گفت: برای مثال می توان پلاستیک ها، شیشه ها، قوطی های فلزی، کارتن و مقوا و پسماندهای برقی و الکترونیک مانند گوشی همراه، قطعات کامپیوتر، باتری ها و... را در چند دسته جدا قرار داد تا در صورت امکان دوباره از آن ها استفاده و در غیر این صورت به صورت پسماندهای تفکیک شده به مراکز مربوطه تحویل داده شود.

تفکیک از مبدا پسماندها راهی برای جلوگیری از هدر رفت ثروت ملی

این کارشناس محیط زیست در ادامه با اشاره به مزیت های تفکیک پسماندها از مبدا تاکید کرد: برای کاهش خطرات ناشی از دفن پسماندها، جلوگیری از هدر رفت ثروت های ملی و منابع کشور، جلوگیری از اختصاص اراضی برای دفن پسماندها و کاهش وسعت این اراضی، کاهش هزینه های جمع آوری و حمل و نقل پسماندها، منافع اقتصادی قابل کسب از مواد تفکیک شده، اشتغال و کار آفرینی و توسعه صنعت بازیافت و اقتصاد سبز باید موضوع تفکیک از مبدأ پسماندهای تر و خشک را جدی گرفت.

وی ادامه داد: پسماندهای تر، پسماندهای فسادپذیر هستند و قابلیت تبدیل به کمپوست به عنوان اصلاح کننده خاک را دارند. در صورتی که این پسماندها به صورت اصولی و به دقت از  پسماندهای خشک و خطرناک در مبدأ جدا شود پتانسیل خوبی برای تبدیل به کمپوست دارند. پسماندهای خشک نیز شامل فلزات، شیشه، کاغذ، کارتن، پلاستیک، لاستیک و... می شوند که جداسازی این پسماندها و استفاده از آن ها در صنعت بازیافت سبب کاهش برداشت منابع اولیه از معادن و واردات می شود و علاوه بر اینکه جلوی هدر رفت سرمایه ملی را می گیرد سبب حفظ محیط زیست خواهد شد.

 

این کارشناس پسماند اداره محیط زیست استان تهران در ادامه با اشاره به چرخه بازیافت آلومینیوم توضیح داد: بازیافت آلمینیوم در مقایسه با فرآیند تولید خطی علاوه بر جلوگیری از دفع پسماند در محیط زیست و برداشت از معادن بوکسیت با ۹۴درصد صرفه جویی انرژی همراه است و در نتیجه آن تولید آلومینیوم با روشی به مراتب ارزان تر و بهره وری به مراتب بالاتر سبب جلوگیری از انتشار میلیون ها تن گاز گلخانه ای می شود.

اکبرپور در ادامه اظهار کرد: چرخه بازیافت شیشه در مقایسه با فرآیند تولید خطی علاوه بر جلوگیری از دفع پسماند در محیط زیست و بدون نیاز به مواد اولیه خام با ۲۶درصد صرفه جویی انرژی همراه است. در چرخه بازیافت لاستیک نیز به همین ترتیب در مقایسه با فرآیند تولید خطی علاوه بر جلوگیری از دفع پسماند در محیط زیست، مسموم شدن خاک و مصرف محصولات پتروشیمی با ۴۴درصد صرفه جویی انرژی همراه است. که موجب تولید لاستیک با روشی به مراتب ارزان تر و بهره وری به مراتب بالاتر سبب جلوگیری از انتشار میلیون ها تن گاز گلخانه ای می شود.

بازیافت هر تن کاغذ از قطع ۱۷ درخت و مصرف ۱۴۵۰ لیتر نفت جلوگیری می کند

وی در ادامه درباره چرخه بازیافت تولید کاغذ توضیح داد: چرخه بازیافت کاغذ در مقایسه با فرآیند تولید خطی علاوه بر جلوگیری از دفع پسماند در محیط زیست، قطع درختان و سرازیر شدن میلیون ها لیتر پساب صنعتی به طبیعت با ۲۸درصد صرفه جویی انرژی همراه است. در نتیجه نیز تولید کاغذ با روشی به مراتب ارزان تر و بهره وری به مراتب بالاتر، جلوگیری از انتشار میلیون ها تن گاز گلخانه ای و میلیون ها لیتر پساب صنعتی همراه است. باید به این نکته اشاره کرد که بازیافت هر تن کاغذ از قطع ۱۷ درخت، مصرف ۱۴۵۰ لیتر نفت، ۷ هزار کیلوژول انرژی، ۲۷متر مکعب آب و اشغال دو متر مکعب زمین برای دفن زباله جلوگیری می کند و این به این معنی است که ۲۸ درصد صرفه جویی انرژی و ۵۸ درصد صرفه جویی در مصرف آب و آلودگی هوای کمتر است.

تاثیر عملکرد شهرداری بر کاهش انگیزه مردم برای تفکیک پسماند از مبدا

این کارشناس پسماند اداره محیط زیست استان تهران با بیان اینکه به طور قطع اقدام شهرداری در جمع آوری و انتقال یک جای پسماندها بدون تفکیک و فقدان زیر ساخت های لازم در شهر برای تحقق تفکیک از مبدأ پسماندها باعث کاهش انگیزه های آن دسته از شهروندانی می شود که به طور داوطلبانه نسبت به تفکیک از مبدأ پسماندها اقدام می کنند، گفت: با این وجود تفکیک نکردن پسماندها با این استدلال منطقی به نظر نمی رسد، چرا که نقش مردم در حفظ منابع طبیعی، کاهش آلودگی، کاهش مصرف انرژی، کاهش تولید پسماند و تفکیک از مبدأ  پسماندها پررنگ است و اجرای تفکیک از مبدأ با مشارکت همگانی و فعال مردم محقق می شود.

۶۵درصد زباله های تولیدی در تهران تر هستند

به گفته اکبرپور برای اینکه فرهنگ تفکیک از مبدا بتواند در کشور پیشرفت کند باید شهروندان نگاهی عمیق تر به تولید  پسماند در خانه های خود داشته باشند. روزانه نزدیک به ۸۵۰۰  تن پسماند در شهر تهران تولید می شود که از این میزان حدود ۶۵ درصد زباله ها، زباله های تر است. در نتیجه ۳۵ درصد پسماندهای تولیدی در روز پسماندهای خشک هستند. در اکثر خانه های ما فقط یک سطل زباله نسبتا بزرگ (معمولا در آشپزخانه) قرار دارد و اعضای خانواده بدون توجه، تمام پسماندهای تر و خشک را یک جا در آن سطل جمع آوری می کنند، این در حالی است که مردم اکثر کشورهای جهان از چند سال پیش به اهمیت تفکیک پسماندها در حفظ محیط زیست و کاهش آلودگی ها پی برده اند و تا حد ممکن در طرح تفکیک زباله از مبدا مشارکت می کنند.

هر شهروند تهرانی سالانه ۳۱۰ کیلوگرم پسماند تولید می کند

هر کیلوگرم پسماند شهری قابلیت تولید ۲۰۰ سی سی شیرابه را دارد

وی با اشاره به اینکه برای مثال هر تهرانی به طور میانگین در سال ۳۱۰ کیلوگرم پسماند شهری تولید می کند، اظهار کرد: هر کیلوگرم پسماند شهری قابلیت تولید ۲۰۰ سی سی شیرابه را دارد که  ۲۰۰ سی سی شیرابه می تواند ۶ متر مکعب زمین رودخانه ای را مسموم کند و مسمومیت ۶ متر مکعب آب منجر به مسمومیت ۲۰۰ رأس دام و ۱۰۰۰ نفر انسان می شود بنابراین کاهش تولید پسماندها در مرحله اول و کاهش  میزان رطوبت در پسماند تولیدی به کاهش این موضوع کمک موثری خواهد کرد. از جمله اقداماتی که سبب کاهش میزان رطوبت پسماند و کاهش تولید شیرابه می شود می توان به خشک کردن تفاله چای، خالی کردن پسماندهای غذایی از ظروف قبل از شست و شو، خالی کردن بطری های آب و  انواع نوشیدنی ها و فشرده کردن آن ها، کاهش ضخامت پوست میوه ها  و ... اشاره کرد.

 

این کارشناس پسماند اداره محیط زیست استان تهران ادامه داد: بسیاری از ما انسان ها برای شانه خالی کردن از بار مسئولیت بهانه تراشی می کنیم. برای مثال خود را توجیه می کنیم که وقتی اکثر مردم در جامعه به حفظ محیط زیست اهمیتی نمی دهند من چرا باید خود را به زحمت بیندازم یا چون ما در یک کشور در حال توسعه زندگی می کنیم نمی توانیم مثل مردم کشورهای توسعه یافته عمل کنیم یا وقتی دولت و شهرداری به این موضوع کم توجهی می کنند ما چرا وقتمان را صرف فکر کردن به حفاظت از محیط کنیم. شاید همه این صحبت ها منطقی به نظر بیاید ولی حقیقت این است که پیشرفت یک جامعه در مرحله اول به عملکرد شهروندان آن بستگی دارد. برای اینکه بتوانیم تغییری در دیگران ایجاد کنیم باید از خودمان شروع کنیم. متاسفانه همه اعتقاد داریم که برای تغییر روند فعلی باید  رفتارمان را تغییر دهیم ولی همه منتظرند دیگری این تغییر را در رفتار خودش ایجاد کند. پس باید از همین امروز شروع کنیم چون فردا دیر است.

اپلیکیشن های تفکیک از مبدا پسماندها در تهران

اکبرپور در ادامه در پاسخ به این سوال که آیا زیرساخت های تفکیک از مبدا در شهر تهران وجود دارد، توضیح داد: شهرداری تهران نسبت به ایجاد غرفه های بازیافت در برخی از مناطق شهر تهران اقدام کرده است که شهروندان می توانند پسماندهای تفکیک شده را تحویل این مراکز دهند، همچنین شهرداری های مناطق ۲، ۱۱ و ... نسبت به استفاده از نرم افزار و اپلیکیشن برای تفکیک از مبدأ اقدام کردند و شهروندان می توانند از این اپلیکیشن ها  نیز استفاده کنند. پیمانکاران طرف قرار داد شهرداری نیز نسبت به جمع آوری پسماندهای خشک از سطح مناطق اقدام می کنند ولی این اقدامات برای شهری چون تهران و حجم قابل توجه تولید پسماند در آن به مثابه قطره ای از دریاست و انتظار می رود شهرداری تهران با برنامه ای مدون نسبت به ایجاد زیرساخت های لازم برای اجرای تفکیک از مبدأ پسماندها اقدام کنند.

تفکیک از مبدا پسماندها در تهران کمتر از ۱۰ درصد

به گفته این کارشناس محیط زیست، آمار دقیقی از میزان تفکیک از مبدا پسماندها در تهران در دسترس نیست ولی براساس برآوردها می توان اعلام کرد تفکیک از مبدأ پسماندها در تهران  کمتر از ۱۰ درصد است.

تفکیک نکردن پسماندها از مبدا در کشورهای پیشرفته جریمه دارد

این کارشناس محیط زیست افزود: در کشورهای پیشرفته مانند آلمان، دانمارک، سوئیس و ... موضوع تفکیک از مبدأ پسماندها نهادینه شده است به طوری که که مردم با علاقه شخصی این کار را انجام می دهند. هر چند در این کشورها جرایمی برای کسانی که این کار را انجام نمی دهند در نظر گرفته شده و اعمال می شود البته در کشورهای آسیایی مانند ژاپن، سنگاپور و هنگ هنگ و ... نیز موضوع تفکیک از مبدأ پسماندها مسأله حل شده ای است و کاملاً اجرایی می شود.

وی در ادامه با بیان اینکه در دهه های اخیر با توجه به تحولات مختلف اقتصادی، اجتماعی و فناورانه مانند افزایش شهرنشینی، تغییر الگوی مصرف و میزان مصرف گرایی و افزایش نفوذ و بهره گیری از فناوری های نوین، زندگی بشر با چالش ها و مسائل جدیدی در سبک زندگی و محیط زیست مواجه شده است،گفت: پدیده هایی مانند کمبود منابع آبی پایدار، تغییرات آب و هوایی، آلودگی هوا، ایمنی و امنیت غذایی و پسماند در دهه های اخیر به مسائلی کلیدی برای بشر تبدیل شده اند که آینده و بقای ما را تحت تاثیر خود قرار می دهند.

اکبرپور تصریح کرد: با این وجود چنین چالش هایی در نوع خود موجب ایجاد وضعیت جدیدی در زندگی ما شده که مملو از فرصت ها و الگوهای نوین کسب وکار است. با گسترش شرکت های نوپا (استارت آپ ها) و اکوسیستم های استارت آپی در سال های اخیر، علاوه بر توجه به حوزه هایی که بازگشت سریع اقتصادی داشته اند و با مدل های کسب وکار جدید توانسته اند خدمات و ارزش های جدیدی را با بهره وری بالاتر و با قیمت پایین تر به مشتریان عرضه کنند، روند روبه رشدی از استارت آپ هایی دیده می شود که با تمرکز بر حل مسائل و چالش های کلیدی زندگی امروزی علاوه بر ارایه راه حل های خلاقانه مبتنی بر مدل های کسب وکار جدید به حل این مسائل و چالش ها کمک های بزرگی کرده اند برای مثال اخیرا اپلیکیشن هایی برای تفکیک از مبدأ پسماندها راه انداری شده است که استفاده از این فضای استارت آپی نیز کمک موثری در اجرای طرح تفکیک از مبدأ پسماندها خواهد کرد.

خرید و دریافت پسماندها از در منزل

این کارشناس پسماند اداره محیط زیست استان تهران درباره اپلیکیشن های تفکیک از مبدا پسماندها گفت: در واقع این اپلیکیشن ها استفاده از پلتفرم نرم افزاری آنلاین جهت ثبت سفارش و پیگیری جمع آوری و دفع پسماندها هستند که مخاطبان آن تولیدکنندگان پسماند و اشخاص حقیقی و حقوقی جمع آوری پسماندهای قابل بازیافت است. برای مثال اپلیکیشن های مربوط به یکی از مناطق شهرداری تهران مربوط به ثبت نام توسط شهروندان برای اطلاع از برنامه زمانبندی حضور خودروهای جمع آوری کننده پسماندها است که شهروندان با برنامه ریزی پسماندهای خود را تحویل مأموران جمع آوری کننده می دهند. یکی دیگر از اپلیکیشن ها مربوط به درج میزان پسماندها با اطلاع از قیمت های آن توسط تولید کننده پسماند و تحویل آن ها جلوی در منزل و دریافت هزینه مربوط است.

 

وی با بیان اینکه تفکیک از مبدأ پسماندهای شهری بهترین روش بازیافت است که به صورت گسترده در کشورهای صنعتی اجرا می شود، اظهار کرد: روش ها و برنامه های تفکیک از مبدأ  از یک شهر به شهر دیگر و حتی از یک منطقه به منطقه دیگر در یک شهر می تواند متفاوت باشد. در هر صورت گزینه های متعددی برای جداسازی پسماندهای شهری از مبدأ وجود دارد، ولی باید توجه کرد که برای اجرای برنامه های بازیافت باید راهبرد مشخصی را طراحی کرد و در طراحی این  راهبرد نقش مشارکت مردم بسیار مهم است.

اکبرپور با تاکید بر اینکه مهمترین عامل در اجرای موفقیت آمیز برنامه تفکیک از مبدأ جلب اعتماد و همکاری مردم است، گفت: برای جلب اعتماد و همکاری مردم باید زمینه های اعتمادسازی از راه های مختلف فراهم شود. نقش شهرداری و رسانه های جمعی در آموزش و آگاه سازی مردم بسیار مؤثر است. حذف موانع بازدارنده تفکیک پسماندها از دیگر وظایف شهرداری است که باید به تناسب هر محله با آن برخورد شود بنابراین می توان گفت که در طراحی برنامه های تفکیک از مبدأ پسماندها  نمی توان از الگوهای کشورهای صنعتی پیروی کرد البته آگاهی از تجربیات آن ها لازم است.

به گفته این کارشناس محیط زیست در شهری مثل تهران برنامه های تفکیک از مبدأ ممکن است از یک محله به محله دیگر متفاوت باشد بنابراین شناخت محیط اجتماعی مثل جو خاص حاکم بر جامعه، فضای فرهنگی و ارزشی، هنجارها و باورها و تعیین اثر پذیری اجزا و عناصر برنامه های تفکیک از مبدأ بسیار حائز اهمیت  است. بررسی این عوامل و شناخت روابط تعاملی آنها با اجزای برنامه های تفکیک از مبدأ به مطالعات دقیق روان شناختی و جامعه شناسی شهر و محله بستگی دارد.

وی در پایان با اشاره به اینکه طبیعی است که برای اجرای برنامه های تفکیک از مبدأ به تجهیزاتی مانند ماشین های ویژه جمع آوری جداگانه و ظروف با رنگ های مختلف برای نگهداری پسماندها نیاز است، گفت: همچنین برنامه ریزی خاص برای دریافت ظروف از شهروندان و ایجاد ساز و کارهای تشویقی با شرایط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هر محله برای همکاری مردم الزامی است. خوشبختانه کلیه تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز برای تفکیک از مبدأ در داخل کشور قابل ساخت هستند و می توان متناسب با شرایط هر محله، تجهیزات مورد نیاز را فراهم کرد و این تجهیزات می تواند با شرایط محله، منطقه، شهر و کشور قابل انطباق باشد.

- مهشاد کریمی

 

منبع ایسنا

کلید واژه :

پسماند

،

جمع آوری پسماند

،

نذر جمع آوری زباله

،

بازیافت پسماند

،

بازیافت

،

جمع آوری زباله

،

زباله

ثبت نظرات
captcha