کد خبر : ۳۴۴۴۰۲
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

پایگاه خبری محیط زیست ایران

بحران آب چالش اصلی اقتصاد معیشتی روستا

بحران آب هم اکنون زندگی بیشتر روستاییان را به چالش کشانده است، روستائیانی که ممر اصلی درآمد آنها از ناحیه تولید محصولات بر روی اراضی خرده مالکی و به صورت اقتصاد معیشتی است اما، این وضعیت هم با مشکل مواجه شده است.

بحران آب چالش اصلی اقتصاد معیشتی روستا

به گزارش پایگاه خبری محیط زیست ایران، خراسان شمالی با گستره بیش از 28 هزار کیلومتر مربع و 344 هزار هکتار عرصه کشاورزی و باغی اکنون در بحرانی ترین شرایط خشکسالی قرار دارد به طوریکه اینک بیشتر باغ ها خشک و برداشت محصول هم غیراقتصادی شده است.
وضعیت خشکسالی ناشی از کاهش بارندگی در چند سال گذشته مناطق مختلف استان 863 هزار نفری خراسان شمالی را با بحران زندگی در روستاها مواجه ساخته که تداوم آن، مهاجرت قشر مولد جامعه را در روستاها تشدید خواهد کرد.
وقتی باغدار خراسان شمالی با شاخه های خشکیده درختان روبه رو می شود، بیل از دستش می افتد و آه بلندی می کشد این در حالی است که کشاورز، روزهای را به یاد می آورد که در باغ خود میزبان مشتریان فراوانی از همه نقاط کشور بود تا محصولش را خرید کنند.
در این هنگام بود که چانه زنی ها برای تعیین قیمت محصول افزایش می یافت اما باغدار بخاطر فراوانی محصول براحتی با مشتریان کنار می آمد؛ اما هم اکنون، ممر درآمدی روستایی بخاطر خشکسالی قطع شده و اگر نزولات جوی به همین روال باشد یا اینکه دولت کمک لازم را نکند روستاهای استان خالی از سکنه خواهد شد.
منابع آبی استان 863 هزار نفری خراسان شمالی از چهار هزار و 392 حلقه چاه، 627 رشته قنات و 2 هزار و 635 دهنه چشمه تامین می شود اما، اکنون این منابع به علت خشکسالی ها در وضعیت بحرانی قرار دارد.
براساس آمارهای رسمی سالانه یک میلیارد مترمکعب آب در بخش کشاورزی استان مصرف می شود، این درحالی است که خراسان شمالی در سال آبی 95-96 جزو پنج استان درگیر با خشکسالی شدید قرار گرفته است و امسال نیز برای دومین سال پیاپی به عنوان استان دچار خشکسالی شدید شناخته می شود و به همین علت در تامین این میزان آب با مشکل مواجه است.
براساس آمارهای رسمی میزان بارندگی تجمعی سال زراعی گذشته تا بیست و چهارم شهریورماه 158 میلی متر بوده که نسبت به متوسط درازمدت، بیش از 35 درصد کاهش دارد.
هر چند اولویت اصلی توسعه و اشتغالزایی خراسان شمالی بخش کشاورزی و دامپروی اعلام و در سند توسعه ملی هم، شرایط اقلیمی استان مساعد و نزولات آسمانی مناسب فرض شده است اما، وضعیت بارش چند سال گذشته اهداف مورد نظر در پرداختن به این اولویت اصلی را دچار مشکل کرده است.
تدابیری همچون ممنوع کردن کشت برنج بخاطر خشک شدن بیشتر منابع آبی از سوی مسئولان جهادکشاورزی خراسان شمالی اتخاذ شده اما، این ممنوعیت ظاهرا در برخی مناطق عملی نشده است.
مدیران شرکت های آبفا، آبفار و شرکت آب منطقه ای خراسان شمالی معتقدند که با توجه به کاهش نزولات جوی نباید کشاورزی را در بخش باغی میوه گسترش داد زیرا که باغ ها، آب فراوانی را طلب می کنند.
44 درصد از جمعیت 863 هزار نفری خراسان شمالی در روستاها زندگی می کنند و حتی معیشت بخشی از جمعیت شهرهای استان هم وابسته به کشاورزی است، بنابراین مدیریت بهینه در این بخش اصل مهم در اقتصاد معیشتی است.
استفاده از سامانه های آبیاری نوین نظیر بارانی و قطره ای، آبیاری زیرسطحی در باغ ها و تجمیع اراضی کشاورزی و پرهیز از کشت در اراضی خرده مالکی از عوامل مهم در تحقق اهداف تعیین شده در امر اشتغالزایی در بخش کشاورزی و دامپروری است.
هم اکنون از 11 دشت خراسان شمالی، چهار دشت ممنوعه، چهار دشت ممنوعه بحرانی و سه دشت آزاد است به طوریکه مخازن آب های زیر زمینی استان در دشت های ممنوعه و ممنوعه بحرانی به صورت تجمیعی 2 میلیارد مترمکعب کسری دارند که نیمی از کسری مخازن دشت های استان مربوط به دشت اسفراین است.
مدیر عامل شرکت آب منطقه ای خراسان شمالی می گوید: از منابع دشت های استان سالانه 140 میلیون مترمکعب آب برداشت می شود که 105 میلیون مترمکعب از این میزان به صورت اضافه برداشت از چاه های مجاز و مابقی یعنی معادل 35 میلیون مترمکعب از چاه های غیرمجاز برداشت می شود.
علوی گفته است در برنامه های تعریف شده برای مدیریت مصرف منابع زیر زمینی، قرار است تا سال 1400 تمام سه هزار و 800 حلقه چاه غیرمجاز استان مسدود شوند و امسال بیش از 500 حلقه چاه غیرمجاز در استان بسته خواهد شد.
به هر حال، کاهش نزولات جوی که موجب به حداقل رسیدن آب ذخیره شده در پشت سدهای بیدواز و شیروان شده، زنگ خطر را برای ادامه زندگی روستائیان در روستاها درآورده است.
بیشتر روستائیان که به علت تداوم خشکسالی بهار امسال دام های خود را فروختند و در ادامه هم از برداشت محصولات دیم بخاطر غیراقتصادی بودن آن منصرف شدند؛ هم اکنون چشم انتظار کمک مسئولان و اتخاذ تدابیر برای برون رفت از این وضعیت هستند

کلید واژه :

بحران آب

،

اقتصاد

،

روستا

ثبت نظرات
captcha