کد خبر : ۳۴۴۳۳۹
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

پایگاه خبری محیط زیست ایران

گذر از بحران کم آبی با بهینه سازی و تغییر الگوی مصرف

تغییرات اقلیمی در دهه های اخیر باعث پدیده خشکسالی در بسیاری از نقاط کشور شده و معضل هایی در بخش های مختلف به وجود آورده است که این مساله لزوم استفاده هرچه بهینه از منابع آبی را برای مسوولان و شهروندان مطرح می کند. در این میان با مدیریت بهینه و تغییر نگرش مردم می توان تا حدودی از بحران آبی در کشور کاست.

گذر از بحران کم آبی با بهینه سازی و تغییر الگوی مصرف

به گزارش پایگاه خبری محیط زیست ایران، گروه اطلاع رسانی ؛ «فرهنگ سازی در جهت مصرف بهینه منابع آبی
، ضرورت تکریم سالمندان و آگاهی از شرایط آنان و افزایش مشارکت همگانی در جهت مهار آسیب های اجتماعی» از جمله مهمترین موضوعات اجتماعی و فرهنگی محسوب می شود که در مطبوعات امروز (دوشنبه) برجسته شده است.

** فرهنگ سازی در جهت مصرف بهینه منابع آبی
کاهش میزان بارندگی ها در نقاط مختلف کشور، خشکسالی های مستمری در مناطق گوناگون به وجود آورده به گونه ای که منابع آب سطحی و زیرزمینی با کاهش قابل توجهی روبه رو شده است. بخش مهمی از بحران آب در کشور در کنار چالش های طبیعی و ساختار جغرافیایی به مسائل مدیریتی و مصرف نامناسب منابع آبی و استفاده نادرست از تکنولوژی هایی همچون سدسازی برمی گردد.

روزنامه «صبح نو» در مطلبی با عنوان «بحران آب در ایران» به گفت وگو با پرویز کردوانی پرداخت و نوشت: تمام ذخیره های آبی را استفاده کرده ایم و مانند خانواده ای می مانیم که دیگر پس اندازی ندارد و دستش خالی است. این احتمال وجود دارد، مانند کشورهایی شویم که شیر آب خانه هایشان قطع شده است و با تانکر به مردم آب جیره بندی داده می شود. اول اسمش نیاز آبی است، بعد می شود نزاع آبی و در نهایت بحران آب.

در ادامه این مطلب می خوانیم: بیچاره کسی که ۵۰ سال دیگر به دنیا بیاید، تا آن زمان دیگر نه آب سطحی داریم، نه آب زیرزمینی. البته این اتفاق شاید زودتر هم بیافتد. چراکه در حوزه آب زیرزمینی حداقل فاصله ۲ چاه باید ۱ کیلومتر باشد، اگر در یک لیوان به جای یک نی، ۳ نی قرار دهیم آب بیشتری نمی گیریم فقط زودتر آن منبع آب را از بین می بریم. وزارت نیرو هم که دارد می گوید چاه بزنید، اتفاقی که باعث شده دشت تهران هم ۳۶ سانتی متر نشست پیدا کند. بعد از آن هم دیگر آبی نیست، اگر هم باشد آب آلوده است چراکه آب توالت هم وارد می شود. وضعیت این موضوع خیلی بدتر است. مثلا همه می گویند سد کرج پر از آب است، اما ۶۰ سانتی متر از این سد گل است و همین دلیلی است که برخی می گویند آمریکا همه سدها را خراب کرد. البته سد را خراب نمی کنند فقط جلوی سدسازی را می گیرند.

روزنامه «آرمان» در مطلبی با عنوان «کیفیت آب شفاف سازی شود» به گفت وگو با رحمت الله حافظی عضو اسبق شورای شهر تهران پرداخت و نوشت: آب تهران آلوده است، مردم آب معدنی مصرف کنند. تکذیب می کنم، مردم نگران آلودگی آب نباشند. البته این اظهارنظرهای ضد و نقیض مسئولان دستگاه های اجرایی مربوطه، اعم از وزارت نیرو، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، شهرداری و شرکت آب و فاضلاب استان تهران، گاه خبر از سلامت آب تهران داده و برای آن وضعیت سفید به معنای سلامت آب اعلام می کنند، اما گاهی نیز آن را آلوده به نیترات دانسته و نسبت به میزان آلودگی موجود در آب مصرفی پایتخت نشینان هشدار می دهند. اگر کمترین ضریب آلودگی هم در آب تهران وجود داشته باشد، با توجه به جمعیت چند میلیون نفری واقعا یک فاجعه است و باید نسبت به آن حساس بود. حتی اگر تنها در این مورد گمانه زنی هم وجود داشته باشد، باید به چالش کشیده شود تا مردم نسبت به آن آرامش خاطر و اطمینان پیدا کنند.

در ادامه این مطلب آمده است: بر اساس گزارشات منتشر شده از وزارت نیرو سدهای موجود در کشور گنجایش 50 میلیارد مترمکعب آب را دارند. برای مثال اگر هم اکنون با دوره خشکسالی 50 درصدی مواجه باشیم و 50 درصد این ظرفیت خالی شود، یعنی هم اکنون 25 میلیارد مترمکعب آب باید در سدهای کشور ذخیره و موجود باشد. نیاز آب شرب 80 میلیون ایرانی هشت میلیارد مترمکعب است، یعنی هم اکنون بیش از سه برابر نیاز آب شرب 80 میلیون ایرانی باید در سدها وجود داشته باشد. به گفته او باید بتوان با کمک منابع آب سطحی که از کیفیت مناسب برخوردار است، نیاز آب شرب مردم را تامین کرده و دیگر نیازی به تامین آب از طریق سفره های آب زیر زمینی نباشد. اگر شاهد استفاده از آب چاه برای شرب در برخی مناطق هستیم، این وضعیت نشان دهنده نبود مدیریت مناسب در حوزه آب کشور است. درویش تاکید می کند: در کشور ما به جای اینکه اولویت نخست به آب شرب اختصاص داده شود، به کشاورزی و صنعت توجه می شود. در این شرایط مردم وادار هستند، از چاه برای تامین آب شرب استفاده کنند، طبیعتا انتظار می رود تا وزیر نیرو این نابسامانی را اصلاح کند. برای مثال در تهران بر اساس گزارشات اعلام شده از سوی وزارت نیرو آب در پشت سد کرج به چرخه قیمت گذاری وارد نمی شود، یعنی به دلیل فرسودگی لوله ها و وجود مشترکان قلدر هدررفت آب را شاهد هستیم. این قضیه همچون سبزی های آلوده کشت شده در جنوب تهران است. کارشناسان نیز بر این باورند که استفاده این سبزی ها سرطان زاست، اما همچنان سبزی ها تولید شده و مردم هم استفاده می کنند. برای کنترل آب انتظار می رود تا سازمان استاندارد، سازمان حفاظت محیط زیست و دیگر مسئولان وارد عمل شده و یکبار برای همیشه مساله وجود نیترات در آب شهر تهران حل شود، چون تا وقتی که توزیع کننده آب خود مسئول بیان کیفیت آب باشد، مشخص است که دیگر هیچ ماست فروشی نمی گوید که ماست من ترش است. به گفته او برای شفاف سازی میزان کیفیت آب باید نهادهای مسئول وارد عمل شوند و چاه های آب را مورد آزمایش قرار دهند و وضعیت آب را به رسانه ها اعلام کنند.

روزنامه «قانون» در گزارشی با عنوان «کاهش هشت میلی متری سطح آب ارومیه» می نویسد: چه کسی است که نداند اگر دریاچه ارومیه خشک شود، چه بلایی بر سر زمین های کشاورزی می آید. چه کسی است که نداند اگر دریاچه ارومیه نفس نداشته باشد، نفس خیلی ها به شماره می افتد. این را هم می دانیم که هنوز حق دریاچه ارومیه را از آب نداده اند. حرف های زیادی برای زنده کردن دریاچه زده شده، برنامه های بیشماری برای احیای این بیمار انجام شده، وعده های زیادی داده شده اما افسوس از حرف تا عمل فاصله بسیار است. دریاچه ارومیه که تبدیل به شوره زاری شده تنها یک میلیارد و 100 میلیون متر مکعب آب دارد. برای زنده شدن به حداقل 13 میلیارد متر مکعب آب دیگر نیاز دارد. قبل از فصل تابستان دریاچه آب بیشتری داشت؛ حداقل 900 میلیون متر مکعب بیشتر. هوا که گرم شد، تبخیر بالا رفت و آب زیادی از بدن دریاچه تبخیر شد و به هوا رفت البته با اینکه گرم شدن هوا در آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی باعث کم شدن آب دریاچه ارومیه شده است اما همه تقصیرها به گردن گرما نیست.

در ادامه این مطلب آمده است: طی 20 سال گذشته پیکره آبی دریاچه ارومیه حدود هشت مترکاهش داشته است و این در راستای کنترل و تثبیت ریزگرد های نمکی، از موضوعات اصلی دولت بود. 82000 هکتار سطح کانون های فوق بحرانی تولید ریزگرد در حاشیه دریاچه در سال 93 شناسایی شد که برابر با 17900 هکتار آن از طریق اجرای عملیات بیولوژیکی مهار شده و برابر با 28000 هکتار نیز از طریق زیر پیکره آبی رفتن دریاچه در سال 95 مهار شده است. ساعی با بیان اینکه در سال های 92 تا 94 تراز آبی دریاچه ارومیه فقط یک سانتی متر کاهش داشته است، افزود: مهندسانی از ژاپن، استرالیا، هند و... نیز به دلیل اهمیت بالای دریاچه ارومیه در این رابطه مطالعاتی انجام داده و همکاری هایی با ستاد احیا دارند. تراز سطح آب دریاچه ارومیه در سال جاری برابر 1270.27 متر مکعب بوده و این میزان در سال گذشته برابر با 1270.28 بوده است.

** ضرورت تکریم سالمندان و آگاهی از شرایط آنان
سالمندی مهمترین مرحله زندگی انسان به شمار می رود، از نظر علمی در دوران کهنسالی تغییرات بیولوژیکی رخ می دهد و با کاهش نیروی حیاتی و تطبیقی همراه است. امروزه با توجه به افزایش جمعیت سالمندان و وجود مسائل و مشکلات فراوان برای آنان، توجه به این قشر از جامعه همواره باید مورد توجه خانواده ها، جامعه و مسوولان قرار گیرد. دوران سالمندی به معنای از کارافتادگی و از دست دادن توانمندی نیست بلکه جامعه می تواند با ایجاد شرایط مطلوب و به کارگیری روش های صحیح و ارتقای کیفیت زندگی بستر مناسبی را برای سالمندان فراهم کند و خانواده نیز در این زمینه دارای نقشی اساسی است.

روزنامه «ایران» در مطلبی با عنوان «سونامی سالمندی در راه است» به گفت وگو با احمد دلبری، رییس انجمن علمی سالمندشناسی و طب سالمندان پرداخت و نوشت: چنانچه دولتمردان برنامه ریزی دقیقی برای این دوران نداشته باشند، قطعاً کشور در آینده ای نه چندان دور با معضلات جدی و بحرانی تری روبه رو می شود. در دنیا به عنوان یک فرصت به موضوع سالمندی نگریسته می شود، در کشورهای توسعه یافته سالیان درازی است که در این زمینه برنامه ریزی های دقیق شده و نیروهای انسانی زیادی تربیت شده است. بیش از 70سال است در اروپا در این حوزه فعالیت های تخصصی انجام می شود در حالی که در کشور ما کمتر از 7 سال است که وزارت بهداشت به این موضوع پرداخته، با توجه به نیاز زیر ساخت و افزایش جمعیت سالمندی در کشور، چنانچه برنامه ریزی جدیدی وجود نداشته باشد، مواجهه با مشکلات در این حوزه اجتناب ناپذیر خواهد بود.

در ادامه این گفت و گو آمده است: بر اساس مطالعات انجام شده، سالمندان فعلی کشور 5.4 فرزند به دنیا آورده اند که از این تعداد فقط 2.3 نفر آنها از والدین سالمند خود حمایت می کنند. به گفته این دکترای تخصصی طب سالمندی، در حال حاضر حدود 49 درصد سالمندان زن و 10 درصد سالمندان مرد تنها زندگی می کنند، با توجه به جدایی فرزندان از سالمندان و تنها زندگی کردن این قشر، به نحوی سندروم آشیانه خالی سالمندان، مشکل و تهدیدی جدی است. یکی از مشکلات جدی و نوپدید جامعه سالمندی ایران، زنانه شدن سالمندی است. از سال 1345 تا 1385 جمعیت مردان سالمند از زنان سالمند بیشتر بود و از سال 1390 این نسبت برعکس شده و جمعیت زنان سالمند افزایش یافته است. بر اساس آمارهای گرفته شده در سال 1395 جمعیت زنان سالمند 2درصد بیش از مردان سالمند بوده است، در واقع 49 درصد از این جمعیت را مردان و 51 درصد را زنان تشکیل می دهند. با توجه به اینکه امید به زندگی در زنان سالمند به 76سال رسیده و عمر بیشتر، بیماری های مزمن، ناتوانی و معلولیت بیشتر به دنبال دارد و از آنجایی که زنان سالمند و بویژه آنها که تنها زندگی می کنند، بسیار آسیب پذیر هستند، قطعاً برنامه ریزی نکردن برای آنان می تواند مشکلات جدی ایجاد کند.

روزنامه «آرمان» در یادداشتی با عنوان «سالمندان امکانات می خواهند» که به قلم حسین نحوی نژآد معاون توانبخشی بهزیستی کشورنگاشته شد، آورده است: روز جهانی سالمند بهانه ای است تا همگان دیدگاه های جامعه را نسبت به مشکلات و دغدغه های این قشر بشناسند. سالمندی نقطه آغاز ندارد. این در حالی است که سن تقویمی آغاز سالمندی 60 سالگی تخمین زده شده است. این رقم گذاری ها کاربردهای قانونی دارد. هرچند اگر پیری به عنوان ناتوانی و کهولت محسوب شود، می توان با یک روش زندگی صحیح آن را به تاخیر انداخت و پیری دیررس داشت. همچنین فردی که روش زندگی مناسبی ندارد، پیری و ناتوانی را زودتر تجربه می کند. در درجه نخست باید به ضرب المثل عقل سالم در بدن سالم توجه کرد. وقتی عقل سالم باشد، طبیعتا وضعیت معیشت، پایگاه اجتماعی فرد نیز مناسب است. مشکلات سالمندان از سنین قبل از نوجوانی، جوانی و میانسالی آغاز می شود. این در حالی است که سالمندی با نقصان در عملکرد اندام های بدن خود را نشان می دهد. از سوی دیگر بسیاری از مشکلات و بیماری های سالمندان شامل فشار خون، دیابت، مشکلات مفاصل و استخوان و سکته های قلبی و مغزی و بیماری های قلبی و عروقی می شود. با بررسی روند این بیماری ها باید دانست که آشکار شدن این بیماری ها نیازمند صرف زمان است.

در ادامه این یادداشت آمده است: مساله دیگر سالمندان در زمینه مشکلات بازنشسته است. هم اکنون با توجه به هزینه ها و تورم و اینکه هزینه یک فرد سالمند بیشتر از یک فرد غیرسالمند است، عملا مستمری و پوشش بیمه سلامت برای این افراد پاسخگوی نیازهای واقعی نیست. از دیگر مشکلات سالمندان می توان به مشکل تردد آنها اشاره کرد. سالمندان برای اینکه منزوی نشوند، باید وارد خیابان، پارک و... شوند. در حالی که اماکن عمومی در جامعه ما برای سالمندان مناسب نیست. همچنین امکانات رفاهی در مبلمان شهری برای سالمندان مناسب نیست. برای مثال اغلب آقایان سالمند از مشکلات ناشی از پروستات رنج می برند. همچنین بسیاری از سالمندان به دیابت مبتلا هستند و مجبورند با فاصله زمانی کوتاه از سرویس بهداشتی استفاده کنند. باید به این نکته اذعان کرد که سرویس بهداشتی مناسب و کافی در سطح شهر در دسترس آنها نیست.

روزنامه «تعادل» در گزارشی با عنوان «ایران؛ کشور سالمندان آینده» می نویسد: بر اساس سرشماری سال 1395، از جمعیت 79 میلیونی کشور، 7میلیون و 414هزار و 91 نفر یعنی 28.9 درصد سالمند هستند. از طرف دیگر پیش بینی ها حکایت از آن دارد که سالمندان ایرانی تا سال 2050 به بیش از 30 درصد می رسد؛ بر این اساس در سال 2050 درصد جمعیت سالمند در ایران از میانگین جهان و آسیا بیشتر و از هر سه نفر، یک نفر سالمند خواهد بود. بنابراین در سال های آینده جمعیت بالایی از مردم ایران، نیازمند خدمات سالمندی هستند که دولت موظف به تامین آن است چرا که در اصل29 قانون اساسی به مساله سالمندی اشاره شده و درباره آن آمده است: «برخورداری از تأمین اجتماعی از نظر بازنشستگی، بیکاری، پیری، ازکارافتادگی، بی سرپرستی، درراه ماندگی، حوادث و سوانح و نیاز به خدمات بهداشتی و درمانی و مراقبت های پزشکی به صورت بیمه و... حقی است همگانی.

در ادامه این گزارش می خوانیم: دولت مکلف است طبق قوانین از محل درآمدهای عمومی و درآمدهای حاصل از مشارکت مردم، خدمات و حمایت های مالی فوق را برای یک به یک افراد کشور تأمین کند.» از طرف دیگر در برنامه ششم توسعه هم دولت موظف به ایجاد عدالت و رسیدگی به سالمندان شده است و در این راستا، مرداد ماه امسال بود که رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان از تدوین لایحه حمایت از سالمندان در دولت خبر داد اما با این حال کارشناسان و تحلیلگران حوزه های اجتماعی، معتقدند، در دوره های گذشته به دلیل تصمیم گیری های غیر کار شناسانه و برنامه ریزی های نامناسب، نبود آمارهای مستند و معتبر، ضعف و نارسایی بانک ها و منابع اطلاعاتی جامع از شرایط اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی سالمندان کشور برنامه مشخص و مدونی برای این قشر طراحی و تدوین نشده است و همین امر باعث شده تا امروز بسیاری از سالمندان برای سپری کردن دوران سالمندی با کمبود ها و نارسایی هایی مواجه باشند.

** افزایش مشارکت همگانی در جهت مهار آسیب های اجتماعی
آسیب های اجتماعی در سال های اخیر چنان ریشه در زندگی افراد دوانده که رفع آن نیازمند بستری مناسب است تا درمندی ناشی از تحمل این آسیب ها در میان مردم به حداقل برسد. بنابراین ضرورت دارد تا افزایش مشارکت همگانی به عنوان شهروندانی فعال از بروز بیشتر این آسیب ها کاست و آنها را مدیریت کرد.

روزنامه «ابتکار» با درج گزارشی با عنوان «رشد 3 برابری آمار اعتیاد زنان» نوشت: اعتیاد یکی از بزرگ ترین بحران های اجتماعی است که بیشتر در بین مردان به چشم می آید؛ اما این معضل بی تردید دامنگیر زنان هم می شود و متاسفانه در رده های سنی پایین تر رو به افزایش است. اعتیاد زنان علاوه بر آسیب به فرد، آثار مخربی روی وضعیت خانواده ها و زندگی کودکان دارد. با وجود این، شیوع موادمخدر مصرفی در زنان به ترتیب تریاک0.55، شیشه026.22 الکل022.26 کراک094.26 است. این در حالی است که سطح سواد زنان معتاد به این شرح است: 0.3 بی سواد، 0.15 ابتدایی، 0.15 راهنمایی، 0.14 دیپلم، 0.17 لیسانس و 0.9 بالای لیسانس. از سوی دیگر، زنان در گروه سنی 25-15، 44-25 و 60-45 به ترتیب 013.1، 0.5.9 و 0.5.6 معتاد هستند و تعداد مراکز درمان اعتیاد زنان 126 است که 4.6 درصد از کل مراکز کشور را به خود اختصاص می دهد. آسیب های اجتماعی به سمت زنانه شدن پیش می رود. یک و نیم تا دو سال طول کشید تا گزارش جامع آسیب های اجتماعی جمع آوری شد و تصویری نسبتا جامع از وضعیت اجتماعی به ویژه آسیب های اجتماعی را ارائه داد و اکنون باید گفت که وضعیت آسیب های اجتماعی نگران کننده است.

در ادامه این مطلب آمده است: اینکه برخی معتقدند طلاق ها و اعتیاد به دلیل فقر و بیکاری است درست است؟ اما ما جامعه شناسان به این موضوعات ارجاع نمی دهیم. اگرچه ضعف برنامه ریزی موجب توسعه نابرابر شده و شکاف طبقاتی بین اقشار مختلف موجب آسیب های اجتماعی می شود. این نرخ در جمعیت کارگری به حدود ٢٢ درصد می رسد. چه توضیحی برای زنانه تر شدن آسیب های اجتماعی داریم؟ آیا دلیل ضعف مهارت ها یا آموزش است؟ در حالی که آمارها حاکی است که شاهد بهبود وضعیت زنان هستیم و حضور زنان در آموزش عالی و حضور در اجتماع افزایش یافته است. آیا نگاه ما به زن یک نگاه درست و منطقی بوده است، نکند پس زدن از سوی زنان به دلیل برخی خطوط قرمز و شرایطی است که برایشان ایجاد کرده ایم؟ از 220 تا 230 هزار نفری که از سوی گشت ارشاد دستگیر و اعمال قانون شدند، چه تعدادشان مستحق دریافت اخطار، توبیخ و بازداشت بودند؟

روزنامه «ایران» در گزارشی با عنوان «میانگین درآمد گدایان در تهران روزانه یک میلیون تومان است» نوشت: افزایش نرخ دلار و پایین آمدن ارزش ریال نسبت به سایر ارزهای خارجی و واحد پولی کشورهای همسایه، متکدیان خارجی را به مهاجرت معکوس، وادار کرده است! (حتی این گران شدن روی عرضه و تقاضای مواد مخدر هم تأثیر گذاشته و موجب کاهش خرید و فروش مواد بین قاچاقچیان خرد شده است!) حالا سرقفلی خیابان های پرتردد پایتخت، از دست اتباع خارجی خارج شده و به دست متکدیان شهرستانی افتاده است. افغانستانی ها، پاکستانی ها و با اختلاف زیاد سوری ها و لیبیایی ها، بیشترین تعداد متکدیان خارجی در ایران هستند. متکدیانی که حالا از آمار 15 درصد به 5 درصد کاهش یافته اند و ترجیح داده اند با این وضعیت اقتصادی به کشور خودشان برگردند.

در ادامه این مطلب آمده است: با این همه طبق آخرین آماری که از تعداد متکدیان پایتخت به «ایران» اعلام می شود، در 6 ماهه اول امسال بیش از 3 هزار متکدی از سطح شهر تهران جمع آوری شده اند که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل که در طول یکسال 5 هزار متکدی شناسایی و جمع آوری شده بودند، کاهش یافته نشان نمی دهد! علت هم جایگزینی متکدیان ایرانی به جای خارجی هاست. به این آمار البته باید تعداد متکدیانی که در سطح شهر تردد می کنند و از چشم مأموران شهرداری پنهان شده یا بعد از گذشت ماه ها دوباره در خیابان های پایتخت رها می شوند را هم اضافه کرد! معمولاً به همین میزان متکدی که جمع آوری شده اند، متکدی وجود دارد که در آمارها نیامده است. کارشناسان هشدار می دهند که اگر وضعیت به همین منوال ادامه یابد، باید دستگاه های حمایتی برای متکدیان، کار ویژه تعریف کنند!

کلید واژه :

بحران کم آبی

،

بهینه سازی

،

تغییر الگوی مصرف

ثبت نظرات
captcha