کد خبر : ۳۴۴۱۹۴
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور

مروری بر ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد از آب های برگشتی و پساب

معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور در سال ۱۳۸۹، در نشریه شماره ۵۳۵ به تدوین و ابلاغ ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد از آب های برگشتی و پساب پرداخته که آنچه می خوانید مروری بر این گزارش است.

مروری بر ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد از آب های برگشتی و پساب

به گزارش پایگاه خبری محیط زیست ایران، در مجلد ضوابط زیست محیطی استفاده مجدد از آب های برگشتی و پساب که البته به دلیل گذشت ۹ سال از زمان تدوین آن ممکن است برخی از آمار موجود قابل اتکا نباشند، گفته شده در حال حاضر (۱۳۸۹) حدود 93 درصد از کل آب مصرفی ایران صرف آبیاری حدود 8/5  میلیون هکتـار از اراضـی زراعـی شـده و سـهم بخش شرب و صنعت به ترتیب5/8  و1/2  درصد است.

آب از ضروریترین عوامل توسعه جوامع انسانی بوده و ایران از جمله کشورهایی است که تـامین آب بـرای مـصارف مختلـف از دغدغه های مهم دولتمردان در راستای توسعه پایدار محسوب می شود. تاکنون حجم قابل توجهی از منابع آبی کشور به دلیل کیفیت پایین، مورد استفاده قرار نگرفته و یا در استفاده از آنها ضوابط و معیارهای زیست محیطی لحاظ نگردیده است. اما باور این اسـت کـه بخشی از این منابع که مشکلات کیفی کمتری داشته یا مشکلات آنها با اتخاذ روش های کاربردی مناسب قابل اغماض می باشد، باید با در نظرگیری مسایل زیست محیطی در برنامهه ای توسعه و بهره وری منابع آب گنجانده شوند.

جوامع شهری و روستایی کانون اصلی مصارف آب برای مقاصد شرب، زراعی، صنعت و تولید فاضلاب انسانی هستند. افـزایش مصارف آب و به تبع آن تولید فاضلاب و روند رو به رشد این تولید، و همچنین توجه به استفاده غیراصولی در وضـع موجـود، ایجـاب می کند، برای جلوگیری از گسترش مشکلات محیط زیستی و همچنین تامین بخشی از آب مورد نیاز مصارف مختلف از طریـق بـاز چرخانی و استفاده مجدد از پساب ها و آب های برگشتی برنامه ریزی شود.

فاضـلابهـای شـهری، صنعتی و کشاورزی از نظر ویژگیهای کیفی متفاوت بوده و این تفاوت در مقیاس کمتر در داخل گروه های مختلف از منابع سـه گانـه مذکور نیز مشاهده می شود. مشخصه اصلی فاضلاب های انـسانی BOD  و COD  بـالا، عناصـر مغـذی و میکروارگانیسم های بیماریزا )باکتریایی و انگلی) است. این فاضلاب ها در صورت عدم نفوذ فاضـلاب هـای صـنعتی فاقـد فلـزات سنگین در حد خطرزا هستند. لذا از این نظر جای نگرانی نیست. این منابع در صورت راهبری درست تصفیه خانه از حداقل نوسـانات کیفی برخوردار خواهند بود.

در زه آبهای کشاورزی وابسته به کیفیت آب مصرفی، نوع و راندمان سامانه آبیاری، نوع سامانه زهکشی، میزان مصرف نهادههای کشاورزی، نوع و ویژگیهای خاک و همچنین شرایط اقلیمی منطقه مـیباشـد. مشخـصه اصـلی زهآبهـای کشاورزی دارا بودن EC بالا، وجود عناصر مغذیN  و Pدر غلظتی قابل توجه و همچنین حضور بقایای سموم و آفتکـش هـا و در درجه های کمتر عوامل میکربی است. مهمترین عامل محدودیت زا در استفاده مجدد از این منبع در کشاورزی میزان بالای امـلاح بوده و از جنبههای زیست محیطی عناصر مغذی، بقایای سموم و آفتکشها از اهمیت بیشتری برخوردارند.

بیشترین تفاوت کیفی در داخل گروه های سه گانه مربوط به فاضلاب های صنعتی است. این گروه دارای دامنه تغییرات کیفی وسیعی هستند. مشخـصه فاضلاب صنایع غذایی، مواد آلی و عناصر مغذی بالا، صنایع فلزی ترکیبات فلزی، به ویژه فلزات سنگین زیـاد و مشخـصه فاضـلاب صنایع دارویی، دارا بودن ترکیبات شیمیایی و آلی قابل توجه است.

با توجه به تنوع و دامنه وسیع تغییرات کیفی پساب های صنعتی، از مهمترین شاخص های کیفی محدودیت زا در مصارف مجدد، میتوان به حضور ترکیبات شیمیایی و سمی، فلزات سنگین، مواد آلی، pH  نامناسب و دما و رنگ اشاره کرد. در استفاده از این منابع توجه به غلظت فلزات سنگین و همچنین ترکیبات شیمیایی از اهمیـت بیشتری برخوردار است. به طور کلی استفاده از این منابع نیاز به ملاحظـات کیفـی و زیـست محیطـی شـدیدتری در مقایـسه بـا زهآب های کشاورزی و همچنین پساب های خانگی دارد.

کاربرد فاضلاب های تـصفیه شـده در کـشورهای مختلـف جهـان از دیـر بـاز رواج داشـته اسـت. در کـشورهای پیـشرفته فقـط فاضلاب های تصفیه شده با رعایت ضوابط زیست محیطی مورد استفاده قرار می گیرند. محور این قوانین حفظ سلامتی انسان، حفاظت از محیط زیست و جلوگیری از آلودگی خاک و آب استوار بوده و در دوره های زمانی مشخصی مورد بازنگری قرار می گیرد. درحالی کـه در کشورهای در حال توسعه، علاوه بر فاضلاب های تصفیه شده گاها از فاضلاب های خام نیـز بـرای تولیـد محـصولات کـشاورزی استفاده می شود.

کلید واژه :

فاضلاب

،

پروژه فاضلاب

،

مصرف فاضلاب تصفیه شده

،

کشاوری

،

ضوابط زیست محیطی

،

استفاده مجدد

،

آب های برگشتی

،

پساب

،

فاضلاب

ثبت نظرات
captcha