کد خبر : ۳۴۴۰۸۹
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

کتاب به جای زباله

تابستان امسال اجرای طرح تفکیک از زباله در مبدا از سوی دو جوان کارآفرین و فعال زیست محیطی در سطح شهر زنجان کلید خورده است که به اذعان یکی از موسسان، هدفشان پوشش کل استان است.

کتاب به جای زباله

به گزارش پایگاه خبری محیط زیست ایران، امروزه نبود روش های بهینه و به روز در بازیافت زباله های شهری از ضعف های مدیریت پسماندهای شهری استان محسوب می شود و سال هاست که این طلای کثیف بدون آنکه مورد استفاده قرار گیرد به خاک سپرده می شود. اقدامی که خود خطرات و آسیب های بی شماری را برای طبیعت به ارمغان می آورد که آلودگی خاک همچنین نفوذ هرزآب های زباله ها به آب های زیر زمینی از بیشترین مخاطرات این زباله ها به شمار می آید از طرفی دیگر سوزاندن این پسماندها نیز آلودگی هوا را به دنبال دارد.
هر چند آمار دقیقی از میزان آلودگی از طریق دفن زباله های شهری توسط دستگاه های ذی ربط منعکس نشده است و برآوردی نیز از اینکه تا چه اندازه خاک و آب های ما تحت تاثیر این آلودگی واقع شده اند وجود ندارد اما در بسیاری از کشورهای دنیا این روش دیگر منسوخ شده و سرمایه گذاری ویژه ای برای استفاده از پسماندها صورت گرفته است.
یکی از خطرات بالقوه در دفن زباله ها، عدم تفکیک زباله های خطرناکی همچون باتری ها، مواد شیمیایی و گاها زباله های عفونی مطب ها و آزمایشگاه ها است که جداسازی آنها می تواند حدقل از آسیب های بالقوه برای سلامتی شهروندان را بکاهد.
از سوی دیگر در طی سال های اخیر، زمزمه هایی برای راه اندازی کارخانه بازیافت زباله در شهر زنجان و در چهارمین دوره شورای اسلامی کلید خورد و در نتیجه مصوبه ای نیز برای ساخت کارخانه بازیافت زباله در صحن شورا به تصویب رسید و خبرهایی در زمینه ورود بخش خصوصی خارجی برای مدیریت پسماند شهر زنجان مطرح شد اما تاکنون اقدام عملیاتی و ملموسی در این باره صورت نگرفته است.
حالا با وضعیت فعلی می توان به مانند بسیاری از شهرهای کشور از شهروندان خواست تا با مشارکت شان زباله ها از مبدا تفکیک شده تا با بازیافت آنها علاوه بر صرفه اقتصادی، از دفن و تخریب چنین زباله هایی که صدها سال در طبیعت باقی می مانند و تجزیه نمی شوند جلوگیری کرد.
تابستان امسال اجرای طرح تفکیک زباله در مبدا از سوی دو جوان کارآفرین و فعال زیست محیطی در سطح شهر زنجان کلید خورده است که به اذعان یکی از موسسان، هدفشان پوشش کل استان است که در این رابطه با سینا دواجی اصل به عنوان یکی از موسسان که متولد سال 68 بوده و کارشناسی مهندسی مواد و دانشجوی ارشد محیط زیست دانشگاه زنجان است گفت وگو کردیم که در ادامه مشروح آن آورده شده است:

*به عنوان سوال اول ایده طرح چه زمانی مطرح شده و چه زمانی توانستید این ایده خود را عملیاتی کنید؟
در سال 95 بدلیل اینکه در زمینه محیط زیست تحصیل می کنم در جلسه دفاع از پایان نامه یکی از دانشجویان که بررسی آنالیز فیزیکی شیمیایی، کیفی و کمی پسماند های مناطق مختلف شهر زنجان بود، حضور داشتم که نتایج این پایان نام برایم بسیار جالب بود چرا که بنا به تحلیل صورت گرفته و پرسش نامه هایی که توسط شهروندان پاسخ داده شده بود، متوجه نبود بستر برای تفکیک زباله در سطح شهر زنجان شدم چرا که بیش از هفتاد درصد شهروندان تمایل به تفکیک زباله ها داشتند این در حالی بود که تا آن زمان هیچ اقدامی در این رابطه انجام نشده بود و همین موضوع جرقه اجرای تفکیک زباله ها را در ذهن من که پیش از آن نیز یکی از دغدغه های شخصی من بود، روشن کرد.
در ابتدا به صورت خانوادگی و در آپارتمان شخصی خودمان جعبه هایی برای تفکیک زباله های کاغذی، پلاستیکی ، شیشه ای و فلزی تهیه کردیم که بعدها همین کار باعث شد تا اقوام نیز مشارکت کرده و تمایل برای اینکار داشته باشند که همین استقبال ها باعث شد تا با فروش زباله های بازیافتی باکس های فلزی تهیه شود و در مکان هایی همچون آپارتمان های شخصی و مکان های درخواستی مردم نصب شود.
در واقع تفکیک زباله از مبدا در یک مقیاس کوچک با نام کمپین آرامان زنگان آغاز شد که با گذر زمان تعداد فعالان این مجموعه روز به روز افزایش پیدا کرد که این روند موجب اشتیاق بیشتر برای بالا بردن سطح کیفیت اجرای این طرح شد و در ابتدا مخازنی برای متقاضیان طراحی و توزیع شد. این مخازن بعد از پر شدن، تخلیه و توسط خودروی شخصی به یک انبار کوچک آپارتمانی حمل می شد تا از محل فروش این پسماند ها هزینه تامین مواد اولیه مخازن تامین شود.
در ادامه موجبات تهیه یک خودروی باری و یک فضای کارگاهی بزرگتر در خارج از شهر فراهم شد تا استارت کار به صورت جدی تر زده شود اما برای پیشرفت کار نیازمند اخذ مجوز از ارگان های مربوطه و حمایت تیم شهرداری بودیم.
خوشبختانه در ادامه شاهد مشارکت بیشتر و بیشتر شهروندان و حتی درخواست برای تعبیه این باکس ها در مراکز عمومی و مدارس بودیم که به فکر افتادیم تا با اخذ مجوز اقدام به این کار داشته باشیم که اقدام مساوی با شروع کارشکنی ها بود چرا که اخذ مجوز بیش از یک سال طول کشید و شاید بگوییم برای گرفتن مجوز شده بود که من زودتر از کارمندها حاضر می شدم و در پایان نیز جزو آخرین نفرات بودم که از آن سازمان خارج می شدم هر چند در این رابطه سازمان هایی همچون محیط زیست، استانداری با ما همکاری داشتند که در نهایت با نام زیست آرمان زنگان به عنوان یک سمن در استانداری و آرامان زنگان در سازمان جوانان و با نام توسعه شهر پاک زنجان به عنوان یک شرکت سهامی خاص به ثبت رسید که البته مجوز راه اندازی کارخانه بازیافت از اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان نیز اخذ شده و پیگیر برای راه اندازی کارخانه هستیم.

*در حال حاضر فعالیت شما در چه محدوده ای از سطح شهر صورت می گیرد و شهروندان چگونه می توانند با شما مشارکت داشته باشند؟
در مزایده اجرای طرح تفکیک پسماند از مبدا در شهر زنجان که تابستان امسال برای اولین بار در زنجان اجرا شد، برنده مزایده شدیم و با همکاری و حمایت شهرداری، اخذ مجوز سازمان های مردم نهاد از استانداری، سازمان جوانان و ثبت، یک شرکت سهامی خاص این بار با نام انجمن آرامان زنگان بطور رسمی در سطح شهر فعالیت خود را آغاز کردیم که در حال حاضر انجمن آرامان زنگان در راستای حفاظت از محیط زیست، اشتغال زایی و امور عام المنفعه فعال است و با ایجاد بستر مناسب تا کنون بیش از 2000 خانوار در سطح شهر ، تعدادی از مدارس ، ارگان های دولتی و خصوصی و کارخانه ها با انجمن آرمان زنگان به طور مستمر همکاری دارند و این تعداد روز به روز در حال افزایش است.
این شرکت با ساماندهی پسماند خشک که شامل انواع پلاستیک ها، فلزات، کاغذ و کارتن ، شیشه و پسماند های ویژه و الکترونیکی مثل باتری های فرسوده می شود از طریق توزیع مخازن طبق رنگ بندی استاندارد و سیستم جمع آوری منظم و در ادامه تفکیک تخصصی پسماند های جمع آوری شده در کارگاه آرامان اقدام به کاهش زباله هایی که قبل ها بدون هیچ اقدامی دفن می شدند کرده است که در این راستا در قسمت اجرایی و فرهنگ سازی برای 9 نفر به طور مستقیم شغل ایجاد شده است.
قسمت دیگری از فعالیت های ما ساماندهی زباله گردها است که بتوانیم برای این قشر که آسیب پذیر نیز هستند زمینه موقعیت شغلی بهتر و حمایت های لازم را فراهم کنیم.

* برای اقدامات عام المنفعه چه اقدامات شاخصی در حال انجام است؟
به اذعان کارشناسان مدیریت مواد بازیافتی پسماندها تحت تاثیر مسائل مختلفی همچون فرهنگ مردم، جمعیت، اقتصاد، مصرف بی رویه ، عدم آگاهی و عدم توجه مردم ، عدم احساس مسئولیت، آنها قرار می گیرد که در سال های اخیر و با توجه به اقدامات رسانه ای بسیاری از مردم بدنبال حفظ و احیای محیط زیست بوده و سعی دارند تا خود اقدامی را در این رابطه انجام دهند که در این رابطه این انجمن نیز بدنبال فرهنگ سازی و تشویق مردم برای مشارکت است و از مهم ترین عوامل موثر بر میزان مشارکت مردم آگاهی ، آموزش و ایجاد انگیزه در آن ها به روش های مختلف است.
در واقع می توان گفت اجرای مدیریت پسماند با توجه به منافع اقتصادی بازیافت پسماند از مبدأ در شهر، می تواند علاوه بر جبران بسیاری از هزینه ها همچون دفن پسماند ها، از تخریب محیط زیست و آلودگی منابع آب، خاک و هوا جلوگیری کرد اقدامی که بدون سرمایه گذاری هنگفت و تنها بر مبنای مشارکت شهروندان و با فرهنگ سازی در بین مردم به جاهای خوبی رسیده است که از نمونه های موفق این مشارکت را می توان در شهر اصفهان دید که با همکاری مردم و حضور گروه های فعال در این زمینه بیش از چند دهه است که زباله ها در مبدا تفکیک و جمع آوری می شود.
در این رابطه نیز انجمن در کنار دریافت زباله از درب منازل، در طی روزهای آینده در دو شیفت در غرفه هایی در چهار نقطه از شهر در فلکه کوهنورد، بلوار مهدوی کارمندان، میدان شورا و نیز گلشهر که توسط تیم شهرداری تهیه شده است، اطلاع رسانی و دریافت زباله شهروندان صورت می گیرد که شهروندان در ازای زباله های خود کتاب، کیسه های پارچه ای و نیز دفترچه های یادداشت برای کودکان دریافت می کنند.
یکی دیگر از فعالیت های این انجمن، ساماندهی و جمع آوری در بطری های پلاستیکی بود که تفکیک شده و از محل فروش آنها برای معلولین نیازمند ویلچر تهیه می شود و تا کنون 9 ویلچر تحویل داده شده است.
یکی دیگر از اقدامات در حوزه فرهنگ سازی، آشناسازی کودکان به عنوان همیاران اجرای طرح است که با شروع سال تحصیلی انجمن آرامان زنگان اقدام به برگزاری کارگاه های آموزشی برای دانش آموزان در مقاطع مختلف خواهد کرد که این طرح یک برنامه فرهنگ سازی عملی است و در طی سال های آتی در کل شهر زنجان اجرا می شود و در این راستا به دانش آموزان در مورد مخاطرات محیط زیستی عدم مدیریت پسماند توضیحات ارائه شده و در نهایت راهکارها و اینکه چگونه این کودکان به عنوان مسئول مدیریت پسماند در منازل و کسی که هشدارها را به والدین می دهد بهره برد چرا که اگر کودکان را از امروز آموزش دهیم در آینده مشکل فرهنگی نخواهیم داشت.

*به عنوان کسی که در حوزه محیط زیست تحصیل کرده اید، دفن زباله ها چه مخاطرات و مزایایی می تواند به دنبال داشته باشد؟
طبیعت ناهمگون و گسترده مواد زائد، عدم اجرای مقررات و کمبود امکانات در عرصه خدمات شهری از جمله معضلاتی است که به نظر من در مدیریت پسماند مطرح است و اقدامات جدی در امر بهینه کردن مراحل مختلف مدیریت مواد زائد تولیدی، جمع آوری، حمل و نقل، پردازش و بازیافت و صورت نمی گیرد.
کاهش هزینه جمع آوری، افزایش فعالیت های بازیافت مواد، کاهش وسائط نقلیه جمع آوری، کارگر، کاهش اثرات آلودگی حاصل از پارگی و پراکندگی کیسه های زباله، افزایش پاکیزگی شهر، همچنین کاهش آسیب ها و صدمات ناشی از تماس کارگران از جمله پیامدهای تفکیک زباله از مبدا است.
در واقع تنها راه موثر و کارآمد پردازش زباله ها است که اگر سیستم تفکیک از مبدا مستقر شود پردازش با هزینه و انرژی کمتری صورت می گیرد که در حال حاضر در برخی از کشورها بازیافت به عنوان یکی از صنایع پر درآمد و بسیار اشتغال زا مطرح بوده و هر تن پسماند خشک برای دو نفر شغل ایجاد می کند.
از جمله هدف هایی که شرکت ما بدنبال آن است، اجرای تولید کمپوست با درجه کیفی مناسب از زباله های تر است که بتوانیم از این طریق نیز کود غنی شده را در اختیار کشاورزان قرار دهیم البته قبول دارم که این پروسه نیازمند تلاش زیادی است.
و در پایان باید بگویم زمانی فعالیت ما موثر خواهد بود که حمایت شویم چرا که در بلند مدت همه شهروندان از اجرای این طرح سود خواهند برد.

* روزنامه صدای زنجان، 1397،6،31.

 

کلید واژه :

کتاب به جای زباله

اخبار مرتبط
ثبت نظرات
captcha